submenu

Patrice Michaux over het contrast in zijn beelden - 12/05/2021

‘Mijn foto’s illustreren dat we in een wereld vol verschillen leven’

‘Contrasted world’. Zo zou de foto-expo van Patrice Michaux geheten hebben als het Kunstenaarsparcours in Linkebeek zou zijn doorgegaan. Maar door de beperkende coronamaatregelen is beslist om het parcours te verdagen naar het najaar. Niettemin blijft het boeiende gesprek met Patrice overeind.

Hij bijt de spits af in onze nieuwe reeks ‘Kunstenaarsdorp Linkebeek’

Contrasted world. De titel verwijst niet alleen naar het feit dat hij als fotograaf van scherpe contrasten houdt. Ook tijdens zijn vele reizen als director of photography voor films en documentaires ziet hij een wereld vol tegenstellingen. ‘Ik ben altijd gefascineerd geweest door het beeld. Vandaar mijn opleiding als fotograaf en later als filmmaker. Hoewel films en documentaires maken mijn beroep werd, ben ik nooit opgehouden met te fotograferen. Als ik op verplaatsing ben, neem ik foto’s van mensen en zaken die me opvallen. Je kan ze vergelijken met een dagboek. Toen ik onlangs die foto’s herbekeek, viel het me op dat die beelden heel contrastrijk waren. En dat ze tegelijkertijd illustreren dat we in een wereld vol verschillen leven.’

Hoe kijk je naar die verschillen?

Patrice: ‘Je kan er verontwaardigd, ja zelfs kwaad, over zijn. Of je kan er gefascineerd naar kijken en vaststellen dat onze westerse levenswijze niet per se zaligmakend is. Dat is het interessante aan reizen. Je gaat met een andere blik kijken. Het opent je geest en doet je beseffen dat er in die verschillen een grote schoonheid schuilt.’

Hoe komen die foto’s, als je op verplaatsing bent, tot stand?

Patrice: ‘Ik hou ervan om na te denken. Soms denk ik zelfs te veel na. (lacht) Foto’s maken helpt me om mijn gedachtestroom even on hold te zetten. Mijn foto’s ontstaan dan ook spontaan. Ik maak ze zonder er bij stil te staan. Ik werk met een klein fototoestel dat ik altijd bij me heb. Het is pas als ik terug thuis ben in Linkebeek dat ik over die beelden begin te reflecteren, en ze perfectioneer om ze volledig tot hun recht te laten komen.’

Welke muziek vind je bij de foto’s passen?

Patrice: ‘Dat is een vraag waarop ik niet lichtzinnig wil antwoorden. Muziek is heel belangrijk voor mij. Als ik geen films was gaan maken, was ik muzikant geworden. De achtergrondmuziek voor mijn expo zou in ieder geval toegankelijk, maar niet al te commercieel mogen klinken. Ik denk aan jazz of nog meer aan een mix van verschillende muziekstijlen. Een vriendin van mij runt het productiehuis Crammed Discs. Zij brengt wereldmuziek waarin verschillende genres – Afrikaanse, Europese en Braziliaanse – samensmelten tot een verfrissende, eigentijdse sound. Dat soort muziek zou mooi met mijn foto’s matchen.’

‘Het is precies de smeltkroes van klanken en culturen die me aanspreekt. Zelf ben ik ervan overtuigd dat diversiteit de kleur van de toekomst wordt. Bepaalde strekkingen in onze samenleving hebben het over de terugkeer naar onze westerse wortels. Ik geloof daar niet in. Dat is terugkeren naar het verleden. There is no way back. De uitdaging van de toekomst bestaat erin harmonie binnen onze verscheidenheid te creëren.’

De huidige coronacrisis plaatst ons voor een nooit eerder geziene uitdaging. Hoe kijk je daar zelf naar?

Patrice: ‘Onlangs werkte ik mee aan de documentaire De zandkorrel in de machine. Daarin laten we een aantal virologen, epidemiologen en denkers aan het woord over de pandemie. Ze beantwoorden een aantal pertinente vragen: waarom lukt het ons niet de pandemie stop te zetten? Hoe komt het dat dit virus erin slaagt om onze manier van leven zo grondig door elkaar te schudden? Waarom is het gevaar voor nieuwe pandemieën zo reëel?’

‘We moeten de realiteit onder ogen durven te zien. Doordat de mens zo veel natuurlijke ruimte inpalmt en steeds dichter bij de dierlijke habitat komt, faciliteert hij de transmissie van dierlijke virussen naar de mens. In de documentaire zegt iemand: Wanneer de wijze naar de maan wijst, ziet de idioot enkel zijn vinger. Het vat mijn visie op de coronacrisis samen. Wij focussen ons op het virus, maar eigenlijk confronteert de pandemie ons met onze moderne manier van leven.’

Onlangs werkte je mee aan een documentaire waarin je een Amerikaanse vrouw portretteert die opkomt voor het recht op het vrouwelijke priesterschap in de katholieke kerk. Vind je het belangrijk dat je achter het thema dat je in beeld brengt kan staan?

Patrice: ‘Gelukkig ben ik vandaag in een positie dat ik me financieel kan veroorloven om selectief te zijn en te kiezen welk onderwerp ik visualiseer. Toen de regisseur van die documentaire me belde, heb ik niet lang nagedacht. Al van jongs af aan vind ik het onbegrijpelijk dat vrouwen geen priester mogen worden. Het maken van de documentaire was een interessante ervaring. We volgden een vrouwelijke priester in Rochester en kwamen erachter dat er wereldwijd meer dan 200 vrouwen het priesterambt uitoefenen, zonder door het Vaticaan erkend te worden. Toch kan dat omdat bisschoppen en priesters een bepaalde vrijheid hebben. Sommigen benutten die dan ook om een vrouw in hun parochie of bisdom aan te stellen. Het is echter een realiteit die niet bekend is. We hebben ze dan ook graag in beeld gebracht. Het illustreert dat ook de religieuze wereld in volle beweging is. Ook daar zullen bepaalde evoluties niet tegen te houden zijn.’

Het valt op dat de decors van jouw foto’s vaak donker zijn, waarop felle kleuren contrasteren. Welke sfeer wil je daarmee oproepen?

Patrice: ‘Ik hou van de dynamiek die contrasten teweegbrengen. Kleuren die contrasteren, stralen een bepaalde energie uit. Dat spreekt me aan. Als kleur niets fundamenteels aan een beeld toevoegt, hoeft het niet voor mij. Dan werk ik liever in zwart-wit. Heb je Roma gezien? Het is een prachtige reeks die in zwart-wit het verhaal vertelt van een huishoudster die tijdens de politieke onrust in het Mexico van de jaren 70 leeft. Een meesterwerk waarmee de Mexicaanse cineast Alfonso Cuarón toont dat je ook zonder kleur iets prachtigs kunt maken.’

Het valt op dat de decors van jouw foto’s vaak donker zijn, waarop felle kleuren contrasteren. Welke sfeer wil je daarmee oproepen?

Patrice: ‘Ik hou van de dynamiek die contrasten teweegbrengen. Kleuren die contrasteren, stralen een bepaalde energie uit. Dat spreekt me aan. Als kleur niets fundamenteels aan een beeld toevoegt, hoeft het niet voor mij. Dan werk ik liever in zwart-wit. Heb je Roma gezien? Het is een prachtige reeks die in zwart-wit het verhaal vertelt van een huishoudster die tijdens de politieke onrust in het Mexico van de jaren 70 leeft. Een meesterwerk waarmee de Mexicaanse cineast Alfonso Cuarón toont dat je ook zonder kleur iets prachtigs kunt maken.’

Je reist over de hele wereld, om dan telkens weer terug te keren naar Linkebeek. Wat betekent Linkebeek voor jou?

Patrice: ‘Ik ben geboren in Ukkel. Mijn eerste contact met Linkebeek was de sportclub waarvan mijn vader lid was. Ik herinner me nog het zwembad dat door het water van een beek van water voorzien werd. Ik zie de planten die het water zuiverden nog voor me. Ongelofelijk. Toen ik ouder werd, kwam ik regelmatig wandelen in Linkebeek. En ik ben het sindsdien de mooiste plek op de wereld gaan vinden. In 1999 ben ik in de gemeente komen wonen. Voor mijn kinderen is het een prachtige plek om op te groeien. Ook al is het klimaat hier niet ideaal, ik zou me geen betere plek kunnen voorstellen om thuis te komen.’

Ontdek meer over Patrice Michaux via www.katodix.eu

 

Tekst: Nathalie Dirix
Foto: Tine De Wilde
Uit: sjoenke mei 2021